Phải hạn chế tối đa mức lạm quyền trong việc sửa đổi luật đất đai

Ủy viên Ban chấp hành Hội Luật gia Hà Nội cho rằng, nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài trong lĩnh vực đất đai là do chúng ta không đánh giá đúng tầm cần lưu ý của việc thu hồi đất.

Đổi thay quan điểm về người bị thu hồi đất.

Vì vậy, trong lần sửa đổi Luật Đất đai lần này, cần xóa bỏ 1 cách triệt để những nguyên nhân trong khoảng quy định của pháp luật dẫn đến những khiếu nại, tố cáo về đất đai.

Theo ông Lê Thanh Khuyến, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường), một trong những điểm mới sẽ được bổ sung vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) lần này là  tổ chức việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo quỹ đất “sạch”, sau đó Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất để chấp hành các Công trình ưu tiên đầu tư tăng trưởng kinh tế - xã hội”.

Nhà nước chủ động thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố.

Không những thế, Luật sư Lê Thanh Sơn, Văn phòng Luật sư AIC, Đoàn luật sư Hà Nội nghĩ rằng, quy định như vậy sẽ dẫn tới tình trạng tập trung quyền lực quá to lớn. “Việc tập trung quyền lực quá lớn vào những cơ quan nhà nước và không có một bộ phận giám sát thì sẽ dẫn tới việc lạm quyền”, ông Sơn nói và khuyên tôi giữ nguyên quy định đối sở hữu Công trình sản xuất kinh doanh, quý khách được quyền tự quyết định mang người sử dụng đất.

“Cần quy định rõ, nếu chủ đầu tư thống nhất chuyển nhượng được trong khoảng 80% diện tích đất khiến cho Công trình trở lên mà không quyết định được phần đất còn lại thì Nhà nước hỗ trợ bằng cách thu hồi phần đất còn lại với giá bồi thường bằng giá thỏa thuận cao nhất hoặc phù hợp sở hữu giá thị trường bởi đơn vị tư vấn độc lập thẩm định”, ông Sơn đề nghị. Đồng tình với kiến nghị trên, ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nghĩ rằng, chỉ cần chủ tập trung đầu tư tự thỏa thuận được 2/3 diện tích Dự án thì Nhà nước sẽ hỗ trợ thu hồi phần còn lại.

Ông Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam làm cho nghị, nên đổi thay “chế độ thu hồi đất” sang “chế độ mua sắm đất bởi lợi ích công cộng” và xác định rõ nội hàm của lợi ích công cộng. đặc thù, ông Liêm nghĩ rằng, dự thảo Luật vẫn duy trì mục đích thu hồi đất để sử dụng vào “phát triển kinh tế - xã hội” là đã vượt quá quy định của Hiến pháp.

“Chính mục đích này đã tạo điều kiện cho lạm quyền và tham nhũng, khi mà quyền của người sử dụng đất không được bảo vệ chặt chẽ”, ông Liêm nói.

Theo ông Liêm, không nên xem người sở hữu đất bị thu hồi là người bị thiệt hại, mà phải xem họ là những người góp đất vào sự tăng trưởng chung, bởi thế, ngoài tiền bồi thường, họ còn phải kế thừa lợi trong khoảng sự phát triển của Công trình, như vậy mới công bằng mang người bỏ vốn cho phát triển.

Đồng tình có quan điểm trên, đại diện Công ty Luật TNHH quốc tế Việt Nam (Vilaf) đề xuất, việc góp đất trên được thực hiện phê chuẩn việc các đối tác ký hiệp đồng thuê đất mới sở hữu Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương, trong đó khẳng định rõ công ty nhận góp vốn là bên thuê đất trong thời gian nhận góp vốn và quy định quyền của các đối tác sau khi thời hạn góp vốn kết thúc.

Cho phép thế chấp tại ngân hàng nước ngoài.

1 vấn đề cũng được ông Võ nhiều lần kiến nghị là, trong bối cảnh thị phần bất động sản thiếu hụt vốn như ngày nay, nên cho phép những doanh nghiệp bất động sản được phép thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn của các tổ chức tín dụng nước ngoài.

Đồng tình với kiến nghị này, Luật sư Sơn nghĩ rằng, mặc dầu có quy định của Việt Nam hiện nay, để chấp hành điều này là rất khó và còn nhiều rủi ro tiềm ẩn, nhưng trong điều kiện nguồn vốn trong nước với hạn, huy động vốn trên thị trường quốc tế không rõ ràng, nhiều Dự án cần nguồn vốn, Quốc hội cần cân nhắc để sớm thông qua điều luật, mở ra thêm một kênh huy động vốn, góp phần khơi thông bế tắc và gỡ thế khó khăn cho cả doanh nghiệp trong nước lẫn ngân hàng thương nghiệp, nhưng vẫn tránh được các hậu quả pháp lý phát sinh trong quan hệ này.

Đại diện Vilaf cũng chỉ định, cần quy định cụ thể các trường hợp được phép thế chấp quyền sử dụng đất cho tổ chức nước ngoài, những điều kiện đối mang bên nhận thế chấp trong trường hợp này và quy định về quyền thừa kế, tiếp nhận trong trường hợp xử lý tài sản đảm bảo.

Xem thêm :Nên tham khảo ý kiến của người dân trước khi sửa đổi luật