Tổng kết lại các điểm sau 10 năm thi hành luật đất đai

Báo cáo tổng kết tình hình thi hành Luật Đất đai 2003 và định hướng thay đổi Luật Đất đai của Bộ Tài Nguyên và Môi trường vừa hoàn thành ngày 6/9/2012 đã dành nhiều dung lượng để nói về 1 số tồn tại.

Bản báo cáo 56 trang này là một trong những tài liệu của hồ sơ Công trình Luật Đất đai (sửa đổi) dày đến vài nghìn trang được Chính phủ chuẩn bị để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp thứ 11 bắt nguồn vào ngày 12/9 tới đây.

7 năm, thu hồi 50.906 ha đất vi phạm

Sau gần 10 năm thi hành Luật Đất đai 2003, Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá chính sách pháp luật đất đai từng bước được hoàn thiện, nâng cao ý thức pháp luật về đất đai của xã hội, đóng góp hăng hái cho lớn mạnh kinh tế, góp phần giữ vững an cư chính trị, đảm bảo an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, những quyền của người sử dụng đất được mở rộng và được nhà nước bảo đảm tuân thủ đã hình thành người sử dụng đất gắn bó hơn sở hữu đất đai, yên tâm ưu tiên đầu tư, lớn mạnh sản xuất, kinh doanh để tăng hiệu quả sử dụng.

Mang thị phần bất động sản, thẩm định đưa ra là đã tạo lập được cơ chế sinh hoạt, tăng trưởng tương đối đồng bộ, đưa đất đai trờ thành nguồn nội lực, nguồn vốn để lớn mạnh đất nước.

Sở hữu phân tích công tác quản lý đất đai đã có nhiều chuyển biến, báo cáo cho rằng 1 tiến bộ vượt trội chính là kết quả thu hồi đất do vi phạm pháp luật. Cụ thể, trong gần 7 năm, những địa phương đã thỏa thuận thu hồi 50.906 ha của một.481 tổ chức và 598 hộ gia đình, cá nhân vi phạm pháp luật về đất đai.

Cũng chỉ cần khoảng này, theo báo cáo chưa toàn bộ của 63 thức giấc, thành thì tổng diện tích đất đã thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế là 728 nghìn ha, trong đó với 536 nghìn ha đất nông nghiệp của 826.012 hộ gia đình, tư nhân.

Giá đất mang nơi hàng tỷ đồng/m2

Bên cạnh “nhiều thành tựu quan trọng”, báo cáo tổng kết cũng nêu 8 tồn tại, hạn chế chủ yếu qua thi hành Luật Đất đai.

Như, nguồn lực về đất đai chưa được khai thác và phát huy phần lớn để trở thành nguồn nội lực cần thiết dùng cho vững mạnh kinh tế - xã hội của đất nước. Quy hoạch sử dụng đất chất lượng chưa cao.

Đặc thù, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhìn nhận, những quy định của pháp luật chưa làm rõ cơ chế tuân thủ các quyền định đoạt của nhà nước với vai trò là đại diện chủ sở hữu đất đai và chưa giải quyết phối hợp về lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và khách hàng. Quyền và trách nhiệm của người sử dụng đất chưa được quy định phần đông, nhất là điều kiện tuân thủ những quyền. Việc tuân thủ kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất chưa nghiêm.

Đây, sở hữu thể nói là “tội” được nhắc đến nhiều nhất ở nhiều diễn đàn, không hẳn chỉ từ sự lỏng lẻo của luật mà còn ở khâu thực thi.

Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ông Phương Hữu Việt trong phiên họp chiều 7/9 để thẩm tra sơ bộ Công trình Luật Đất đai (sửa đổi) đã đặt vấn đề, phải chăng vừa rồi luật trao quyền quá to lớn cho Chính phủ và địa phương nhưng chế tài quá ít nên khiến cho gia tăng tham nhũng, lạm quyền?

Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia Vũ Viết Ngoạn cũng nêu 1 thực tiễn rất bức xúc là đất nông nghiệp chuyển sang mục đích thương mại chỉ cần làm chút hạ tầng thì giá lên cao vút, các bạn hưởng lợi to lớn còn nhà nước thu được chẳng đáng bao nhiêu.

Các con số cụ thể về tài chính đất đai ở bản báo cáo cho biết, nguồn thu từ đất đai cho ngân sách tăng từ 5,5 nghìn tỷ đồng năm 2002 lên 67 nghìn tỷ đồng năm 2010.

Báo cáo cũng nhìn nhận, việc quản lý nhà nước về giá đất chưa theo sát thị phần, bảng công bố giá tại các địa phương chỉ bằng 30 - 60% giá thị phần. Mức giá cao nhất trong bảng giá đất của Hà Nội và Tp.HCM là 81 triệu đồng/m2 (cũng là mức tối đa trong khung giá đất của Chính phủ) trong khi giá đất chuyển nhượng cao nhất thực tại trên thị trường cao hơn 400 triệu đồng/m2, cá biệt có nơi hàng tỷ đồng/m2, vẫn theo báo cáo.

Chênh lệch “khủng” này dẫn tới khi áp dụng bảng giá đất để tính toán nghĩa vụ tài chính về sử dụng đất đai đã gây thất thu cho ngân sách nhà nước nhưng ví như khu dùng để tính toán giá bồi thường người bị thu hồi đất lại không đồng ý, dẫn tới khiếu kiện và ảnh hưởng tới tiến độ giải phóng mặt bằng.

Nhắc lại con số gần 70% tổng số vụ khiếu nại, tố cáo liên quan tới đất đai đề cập tới một trong nhiều nguyên nhân là chính sách pháp luật về đất đai đổi thay thường xuyên, thiếu đồng bộ, chồng chéo, mâu thuẫn sở hữu pháp luật về dân sự, pháp luật về khiếu nại, tố cáo dẫn tới tình trạng khó phân định thẩm quyền giải quyết, chất lượng giải quyết chưa cao đối với 1 số trường hợp của công dân dẫn tới tình trạng khiếu nại không có điểm ngừng, không rõ trách nhiệm thuộc về cơ quan nào.

Qua 56 trang báo cáo tổng kết, thật khó để nói số đông hơn về “công” và “tội’ của Luật Đất đai hiện hành, song có lẽ chỉ sở hữu các vấn đề nêu trên cũng đã đủ lý giải vì sao Quốc hội đã không thể tiếp tục cho Chính phủ lùi thời hạn sửa luật đất đai bổ xung nữa.

Xem thêm :Tổ chức lấy ý kiến về sửa đổi luật đất đai 2003