Cần thay đổi Luật đất đai để giải quyết vấn nạn "dự án treo"

Ngày 5/8, tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức hội thảo nhằm góp ý thay đổi Luật Đất đai 2003. một trong các vấn đề được dư luận đặc biệt để ý và kiến nghị sửa đổi nhiều là vấn nạn "dự án treo" gây lãng phí tài nguyên đất.

Theo thẩm định của Tổng cục Quản lý đất đai, sau gần 7 năm thi hành Luật Đất đai 2003.

 Trong luật đất đai Vấn đề phân cấp, phân quyền trong giao đất, cho thuê đất đã miêu tả nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng "dự án treo" lộ diện ngày càng nhiều, gây lãng phí tài nguyên đất và đặc trưng khiến cho ảnh hưởng đến đời sống người dân trong vùng Dự án.

Cụ thể, theo số liệu tổng hợp chưa đông đảo của Tổng cục Quản lý đất đai, diện tích đất của những tổ chức được giao đất, cho thuê nhưng chưa đưa vào sử dụng hiện lên tới 299.719 héc-ta. Trong đó, diện tích để hoang hóa lên đến trên 250.000 héc-ta, thuộc quyền quản lý của hơn 2.400 tổ chức. Riêng diện tích chưa ưu tiên đầu tư hoặc xây dựng chậm chiếm tới gần 49.000 héc-ta, tập trung nhiều tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Tại Hà Nội, chỉ trong vòng 6 năm (từ 2003 - 2008) đã mang 3.400 Dự án được giao đất, cho thuê đất, nhưng mang tới 505 Dự án phát hiện "treo" dưới nhiều hình thức, sau đó là chuyển nhượng trái pháp luật, bị lấn chiếm, tranh chấp, sử dụng sai mục đích...

Riêng có các Công trình bất động sản, thống kê cho thấy, hiện cả nước với khoảng 2.500 Dự án, trong đó sở hữu tới 1.200 Dự án thuộc diện được Nhà nước giao, cho thuê đất, nhưng chưa đưa vào sử dụng, với diện tích lên tới trên 130.000 héc-ta, tập trung nhiều ở Tp. HCM, Long An, Bình Dương, Đồng Nai, Quảng Nam, Nam Định, Hà Nội.

Theo nhiều chuyên viên, đây là 1 con số hoang hóa khổng lồ, gây thiệt hại hàng trăm ngàn tỷ đồng cho Nhà nước. 

Khi phát hiện các "dự án treo", nhiều địa phương lại hao hụt kiên quyết trong xử lý vi phạm (trong đó sở hữu hiện tượng can thiệp trong khoảng một số bộ, ngành Trung ương đối mang trường hợp vi phạm là đơn vị trực thuộc).

1 nguyên nhân nữa của tình trạng "dự án treo" là sau khi Luật Đất đai 2003 phân cấp việc ra thỏa thuận giao đất cho các địa phương, nhiều địa phương đã "trải thảm đỏ" nhằm thu hút đầu tư bằng mọi giá. Hệ quả là hàng ngàn héc-ta đất được những chủ tập trung đầu tư tranh thủ ôm vào, rồi khoanh vùng để cho cỏ mọc lút đầu, vừa gây lãng phí cho Nhà nước, vừa khiến cho nông dân gặp khó khăn do mất đất canh tác.

Diện tích đất cho phát triển các con phố gia tăng nhanh, nhưng cơ cấu sử dụng đất chưa hợp lý.

Đất ở chiếm tỷ lệ cao và chủ yếu là nhà ở phân lô theo hộ gia đình độc lập cũng là 1 nguyên nhân gây lãng phí nguồn tài nguyên đất.

Lãnh đạo Tổng cục Quản lý đất đai cũng thẳng thắn nhìn nhận, việc thu hồi đất vi phạm mặc dù đã mang quy định, song vẫn chưa được tiến hành mạnh mẽ, triệt để, các công cụ kinh tế chưa được áp dụng trong quá trình xử lý vi phạm, thay vào đó chủ yếu được tuân thủ theo phương hướng ra quyết định hành chính (cao nhất là thu hồi đất) nên chưa thực thụ phát huy hiệu quả.

Xem thêm :Tháo gỡ những vấn đề khó hiểu trong luật đất đai sửa đổi