Gỡ bỏ nhiều rào cản trong quản lý đất đai của luật sửa đổi

Theo Bộ trưởng Bộ TN-MT Nguyễn Minh Quang, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) lần này có nhiều điểm mới, trong đó “xương sống” là việc đổi mới quy định về định giá đất và thu hồi đất.

Chiều 6/11, những ĐBQH đã thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

 Đây là một bộ luật to lớn, đối tượng được đề cập sở hữu sự tác động tới kinh tế xã hội, do đó hầu hết nội dung đã thu hút sự để ý của những ĐBQH như: giá đất, cơ chế thu hồi đất, giao đất, bồi thường, đáp ứng tranh chấp, lập quy hoạch đất đai…

Nhiều điểm mới.

Theo Bộ trưởng Bộ TN-MT Nguyễn Minh Quang, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) lần này mang nhiều điểm mới, trong đó “xương sống” là việc đổi mới quy định về định giá đất và thu hồi đất. Cụ thể, theo kế hoạch sử dụng đất đã được công bố hàng năm, Nhà nước sẽ chủ động thu hồi đất theo quy hoạch. Nguyên tắc định giá đất được sửa đổi thành “giá đất vì Nhà nước thỏa thuận bảo đảm nguyên tắc phù hợp sở hữu giá thị trường”… bên cạnh đó, tại phiên thảo luận, nhiều ĐBQH cho rằng, những điều chỉnh này cần phải cân nhắc thêm. ĐBQH Trịnh Thế Khiết (đoàn Hà Nội, Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội) cho biết, ông tán thành mang nguyên tắc Nhà nước định giá đất song rất băn khoăn có cách định giá “phù hợp có thị trường”, bởi định nghĩa này rất mơ hồ, khó xác định. ĐB này dẫn chứng, hiện giờ, Nhà nước định khung giá đất ở Hà Nội mức cao nhất là 81 triệu đồng/m2, tỉnh thành cũng không quy định mức giá cao hơn, song giá thị trường thực sự tại nhiều địa điểm ở nội đô lên đến tiền tỷ mỗi m2…

Nhận định vấn đề thu hồi và đền bù đất là căn nguyên của rất nhiều các khiếu kiện phức tạp, kéo dài trong ngành nghề đất đai thời gian qua, ĐBQH Nguyễn Hồng Sơn (đoàn Hà Nội, Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội) giám định, nên thu hẹp cách thức thu hồi đất, cụ thể chỉ nên để Nhà nước là cơ quan duy nhất tuân thủ thu hồi đất. hiện nay, ngoài kênh cơ quan chính quyền nhà nước, các chủ tập trung đầu tư Dự án cũng sở hữu quyền thu hồi đất và đền bù cho người mang đất bị thu hồi trên cơ sở thống nhất. ngoài ra, qua giám sát, cách thức thu hồi này dễ làm cho hiện diện tình trạng quyết định ngầm, không chính thức giữa chủ đầu tư với 1 hộ sử dụng đất, gây nhiều bức xúc vì quyền lợi của các hộ bị thu hồi đất với thể khác nhau, đó cũng là mầm mống của tham nhũng về đất đai.

Theo ĐBQH Nguyễn Hồng Sơn, lúc Luật quy định Nhà nước đứng ra thu hồi và đền bù đất, thì vấn đề là phải giải quyết ra sao để đền bù thích hợp. Mức giá đền bù do Nhà nước quy định, bám sát giá thị phần và phải đảm bảo được chỉ tiêu người bị thu hồi đất không bị quá thiệt thòi. giả sử, ví như đất được thu hồi không sử dụng vào kinh doanh thì sẽ bồi thường giống nhau bất kể nó được thu hồi chuyên dụng cho vào Công trình nào, còn nếu như đất thu hồi sử dụng vào mục đích kinh doanh thì phải với tăng cường phần bồi thường chênh lệch, phần này nộp vào ngân sách nhà nước.

Quy hoạch, sử dụng phải hiệu quả.

ĐBQH Phạm Huy Hùng (đoàn Hà Nội, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Vietinbank) đề cập, ngay trong khái quát về với đất đai, Luật khẳng định đất đai là có toàn dân do nhà nước đại diện quyền mang, điều này cũng thích hợp có quy định được ghi trong Hiến pháp. trong khoảng quan điểm đó, ĐB Phạm Huy Hùng cho rằng, nên điều chỉnh việc thu hồi đất ngày nay duyệt y các thống nhất của cơ quan quản lý nhà nước bằng thực hiện trưng dụng, trưng sắm đất thu hồi, chỉ tiến hành thu hồi mang những trường hợp vi phạm.

1 vấn đề nữa, Hiến pháp chỉ quy định 3 trường hợp phải thu hồi đất gồm thu hồi cho quốc phòng, an ninh và các Dự án lợi ích quốc gia, không những thế Luật mở rộng tăng cường hai đối tượng thu hồi gồm mục đích công cộng, tăng trưởng kinh tế. Nhiều đại biểu cho rằng, không nên mở rộng đối tượng như vậy bởi dễ dẫn đến làm sai, tiêu cực trong thu hồi đất, dẫn tới thu hồi tràn lan nhưng quy hoạch, sử dụng kém hiệu quả.

ĐB Chu Sơn Hà, Phó trưởng đoàn ĐBQH TP Hà Nội nghĩ rằng, việc thu hồi đất chuyên dụng cho công tác quy hoạch hay kế hoạch sử dụng đất cần phải trên cơ sở vật chất tiết kiệm, hiệu quả. “Mới đây, đoàn chúng tôi đi giám sát tại khu Đại học Quốc gia ở Láng-Hòa Lạc, quỹ đất ở đây rất to lớn và đã được thu hồi hơn chục năm nay theo quy hoạch của Công trình, nhưng thực tại việc sử dụng kém hiệu quả, đất thu hồi bỏ trống, gây lãng phí” - ông Chu Sơn Hà dẫn chứng.

Hầu hết những ĐBQH tán thành sở hữu phương pháp chỉ quy định 3 cấp quy hoạch đất gồm cấp quốc gia, thức giấc, huyện, bỏ cấp xã. tuy nhiên, điều quan trọng là khâu quy hoạch phải công khai, minh bạch để người dân biết và giám sát, tránh tình trạng một số cán bộ biết quy hoạch trước rồi trục lợi, đổi thay mục đích sử dụng đất.