Sửa đổi một số điều trong luật đất đai – phải nghe lời của dân

Tại kỳ họp Quốc hội (QH) vừa qua, lẽ ra một số điều sửa đổi Luật Đất đai sẽ trình xin ý kiến Quốc hội, nhưng bởi vì nhiều lý do khác nhau, đành phải ngừng lại. Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường Đặng Hùng Võ đã trao đổi mang PV nhiều vấn đề nóng bỏng trong khoảng việc này.

Một số sửa đổi trong luật đất đai

* Thưa ông, có ý kiến nghĩ rằng lý bởi phải hoãn lại việc trình QH sửa đổi Luật Đất đai là vì quan điểm về nhiều ngành nghề chưa ngã ngũ, đặc trưng là chưa lường hết những tác động sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Ông mang theo dõi điều này?

Ông Đặng Hùng Võ: khởi đầu trong khoảng bối cảnh thực tại, theo tôi việc mang ý kiến ngược nhau 50/50 cũng có lý. chẳng hạn, vừa rồi tại hội thảo đánh giá hai năm gia nhập WTO bởi vì Bộ Công thương tổ chức, nhiều ý kiến nghĩ rằng chúng ta chưa mô tả hết ý tưởng lúc đã là thành viên của WTO thì hoàn cảnh hội nhập khác trước đây; chỉ định ưu tiên đầu tư phát triển gắn với bền vững cũng chưa bắt kịp sự phát triển.

Hơn nữa, đây cũng là khi nền kinh tế thế giới đang suy thoái, Việt Nam cũng có các khó khăn… nghĩa là chúng ta cần xem xét rộng hơn, triệt để hơn, tạo thành môi trường pháp lý về đất đai phù hợp hơn có nhu cầu phát triển.

* Vậy theo ông, nên thay đổi ra sao cho phù hợp có thiên hướng hội nhập cũng như giải quyết những vấn đề an sinh xã hội?

Tất cả đều liên quan tới 4 công cụ quản lý đất đai cũng như bất động sản. Thứ nhất, đó là pháp luật. những điều khoản của Luật Đất đai là 1 vế, nhưng còn các luật khác liên quan đến ưu tiên đầu tư đất đai như Luật Nhà ở, Luật Xây dựng, kinh doanh bất động sản, ưu tiên đầu tư, dân sự…

Nhưng các văn bản này phải chờ đến giai đoạn sau thay đổi luật mới xử lý. Điều cần lưu ý hơn, theo tôi sở hữu thể xử lý ngay ngày nay là, vấn đề quy hoạch, ngành nghề đang tồn tại đông đảo vấn đề “nóng”. Hệ thống pháp luật hiện tại đưa ra quy hoạch chưa phù hợp có nhu cầu lớn mạnh bền vững.

Vấn đề môi trường phát sinh cũng trong khoảng quy hoạch. lúc này, chúng ta cần đặt vấn đề quy hoạch sao cho thích hợp có nhu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội hiện giờ. Đây là quan điểm quy hoạch, cách thức luận quy hoạch.

Điểm tiếp tục cũng cần phải sửa gấp là, hệ thống tài chính đất đai. bây giờ vướng mắc nhất là chúng ta xây dựng hệ thống một giá đất, giá đất nhà nước quy định bằng giá thị phần để xử lý hàng loạt vấn đề như giao đất sở hữu thu tiền, bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất, cổ phần hóa doanh nghiệp… không căn cứ vào giá đất bởi vì UBND cấp tỉnh giấc quy định.

Nhưng làm cho thế nào để định giá đất theo thị trường? Đây là bài toán cần giải quyết, chứ nếu như giá đất trên thị phần mà cũng do một quyết định hành chính của UBND thì không mang ý nghĩa! Xã hội hóa công tác định giá là rất đúng, nhưng thứ tự thủ tục để khiến ra giá đất theo thị trường thì chúng ta phải làm; phán quyết cuối cùng về giá đất là của ai, của trọng tài hay tòa án cũng cần phân định rõ?

Một điểm bất thích hợp nữa là thuế sử dụng đất, chúng ta thấy rằng nó lơi lỏng, không còn thích hợp thực tế… làm cho thế nào để chúng ta ngăn chặn được nạn đầu cơ, điều chỉnh luồng vốn từ những khu vực khác nhau để đổ vào bao nhiêu phần cho vững mạnh bất động sản, bao nhiêu phần cho sản xuất kinh doanh…

Phần đông điều đó chúng ta đang để trống đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Rồi một thời gian khá dài, kể từ chúng ta tính thuế theo thóc đến nay vẫn chưa mang đổi thay nào cần thiết, chưa có gì đổi mới.

Cuối cùng là hệ thống đăng ký. Đó là nền tảng để chúng ta minh bạch hóa, công khai hóa bất động sản, nhưng bây giờ dù rằng Quốc hội đã ra nghị quyết xác lập một hệ thống đăng ký thì vẫn đang tồn tại hai hệ thống đăng ký, 1 hệ thống cho đất sở hữu nhà ở (sổ hồng) và 1 hệ thống cho đất không sở hữu nhà ở (sổ đỏ). Đó là những điểm mà tôi nghĩ rằng rất nóng, cần phải xử lý ngay.

* Nhưng thưa ông, các điều đó, nếu phải sửa trong một thời gian ngắn, e rằng khó hoàn thiện?

Tôi nghĩ rằng, việc gì nóng, cốt lõi thì chúng ta tập trung đáp ứng trước. chẳng hạn như giá đất theo thị trường, khi này mà không với 1 hệ thống định giá thì khiến cho sao chúng ta tính được giá đất thị phần để điều chỉnh các mối quan hệ? Hoặc chúng ta không cần có nghị định tổng quan mà mang nghị định về giá đất theo thị phần, hoặc 1 nghị định riêng về đổi mới việc quy hoạch sử dụng đất…

Về bí quyết triển khai, với thể mời chuyên viên nước ngoài vào làm sở hữu chúng ta để đổi thay tư duy về phương pháp luận, học tập kinh nghiệm từ những nước và tập trung các người trong nước có kinh nghiệm thì tôi cho rằng sẽ không tốn quá nhiều thời gian. làm sao trong thời gian ngắn, chúng ta với thể đồng bộ đưa ra hướng đáp ứng căn cơ nhiều vấn đề khác nhau thì sẽ hiệu quả hơn.

* lâu nay người dân là chủ thể của vấn đề khiếu kiện đất đai. Theo ông, lúc sửa đổi luật, việc hết sức cần lưu ý là phải tham khảo ý kiến họ?

Tôi nhất trí hoàn toàn quan điểm này. Tôi nghĩ rằng chúng ta nghe chính quyền địa phương là một vế, nghe doanh nghiệp là vế thứ hai và phải nghe dân là vế thứ ba. có người hỏi tôi nghe dân là nghe ai, tôi bảo rằng không hao hụt gì cách. Nghe dân qua phương nhân tiện thông báo đại chúng, phê duyệt Hội đồng nhân dân, qua các hội nghị, hoặc dân gửi thư trực tiếp.

Một điểm quan trọng nhất là nghe dân qua những ý kiến khiếu kiện về đất đai. Đó là điểm nóng, rất sát sườn và họ phát biểu là có lợi quyền của họ và chắc chắn họ tìm hiểu rất kỹ. Tôi cho rằng đó là nguồn đặc biệt quan trọng để chúng ta xem lại pháp luật sở hữu gì vênh không, quy định của chúng ta với thiếu hụt gì không, bất cập như thế nào!

Xem thêm :Sửa đổi luật đất đai với nhiều ý kiến trái chiều